Frezowanie CNC drewna polega na usuwaniu materiału obracającym się narzędziem, którym steruje komputer według przygotowanego programu. Efekt zależy głównie od doboru freza i ustawienia prędkości posuwu. Ten poradnik pokaże Ci, jak podjąć obie decyzje, zanim ruszysz z pierwszym projektem.
Frezy do drewna CNC i ich podstawowe rodzaje
Sprawdź najpierw, jak ułożone są rowki wiórowe, bo ten szczegół decyduje o wyglądzie krawędzi. Frezy do drewna CNC wykonuje się najczęściej z węglika spiekanego, który wytrzymuje znacznie dłużej niż stal szybkotnąca. Najczęściej wybierane typy to:
- frezy spiralne z kierunkiem w górę (upcut), które wyciągają wióry z rowka i chłodzą narzędzie, jednak na górnej krawędzi detalu mogą pojawić się wyrwania,
- frezy spiralne z kierunkiem w dół (downcut), które dociskają materiał do stołu i dają równą górną krawędź, przy czym wióry zostają w rowku,
- frezy kompresyjne, które mają dwie strefy spirali, więc obie krawędzie płyty meblowej wychodzą gładko,
- frezy kulowe, którymi wykonasz rzeźbione powierzchnie 3D i płynne przejścia,
- frezy V do grawerowania liter i ozdobnych linii, zwykle o kącie 60 lub 90 stopni.
Jeśli dopiero zaczynasz, kup jeden frez spiralny o średnicy 6 mm. Poradzi sobie z większością zadań w sośnie i MDF.
Parametry w obróbce drewna frezarką CNC
Posuw to prędkość przesuwu freza po materiale, wyrażana w mm/min. Obroty oznaczają liczbę obrotów wrzeciona na minutę. Posuw obliczysz ze wzoru: obroty × liczba ostrzy × grubość wióra na ostrze. Przy 18 000 obr./min, dwóch ostrzach i wiórze 0,1 mm wynik to 3600 mm/min, co daje dobry punkt wyjścia dla obróbki drewna frezarką CNC.
Na początek sprawdzą się takie ustawienia przy frezie 6 mm:
- obroty wrzeciona na poziomie około 18 000 obr./min w drewnie liściastym i 20 000 obr./min w sośnie,
- posuw około 3000 mm/min w sośnie oraz 2000 mm/min w dębie,
- głębokość jednego przejścia równa połowie średnicy freza w drewnie miękkim, czyli 3 mm,
- głębokość 1 lub 2 mm w drewnie twardym, aby narzędzie nie ulegało przeciążeniu,
- grubość wióra około 0,1 mm w drewnie miękkim i 0,05 mm w drewnie twardym.
Zbyt wolny posuw powoduje przypalenia, natomiast zbyt szybki prowadzi do wyrwań i łamania narzędzia. Jeśli czujesz zapach spalenizny, przyspiesz posuw. Traktuj podane liczby jako punkt startowy, bo przy frezowaniu CNC drewna najlepsze ustawienia zależą od mocy wrzeciona i sztywności maszyny.
Typowe zastosowania frezarek CNC do drewna
Frezami do drewna CNC wykonasz zarówno duże elementy meblowe, jak i drobne ozdoby. Dobór narzędzia i parametrów zależy od projektu, więc dopasuj je do konkretnego zadania. Najczęściej wykonuje się w ten sposób:
- fronty szafek i korpusy z płyty, które po cięciu kompresyjnym nie wymagają dodatkowego szlifowania krawędzi,
- szyldy i tabliczki z wygrawerowanym tekstem, przy których sprawdza się frez V,
- rzeźbione panele dekoracyjne oraz reliefy 3D, wykonywane frezem kulowym w kilku przejściach,
- złącza stolarskie, takie jak zamki palcowe i czopy, które pasują z dokładnością do 0,1 mm,
- formy i szablony do dalszej obróbki ręcznej, przydatne w warsztacie prowadzącym małe serie.
Przed pracą na właściwym materiale zrób próbę na resztce płyty. Obróbka drewna frezarką CNC wymaga cierpliwości, ale pierwsze udane detale szybko to wynagrodzą.